27 Mayıs 1960 Darbesi'nde Yaşananlar: Menderes'in İdamı

Türkiye tarihinin ilk askeri darbesi 27 Mayıs 1960'ta gerçekleşti. 1960 Darbesi'nde ne oldu, neler yaşandı

27 Mayıs 1960 Darbesi'nde Yaşananlar: Menderes'in İdamı

27 MAYIS DARBESİ NEDEN GERÇEKLEŞTİ?

Türkiye Cumuriyet tarihinin ilk askeri darbesi, 27 Mayıs 1960'ta Demokrat Parti'nin "Türkiye'yi baskı rejimine ve kardeş kavgasına götürdüğü" gerekçesiyle, Türk Silahlı Kuvvetlerindeki bir grup subayın ülke yönetimine el koymasıyla gerçekleşti.

1950 yılında iktidara gelen DP, 10 yıl iktidarda kalDI. DP iktidarının son dönemlerinde ülkede yaşanan gerilimin seviyesi arttı. CHP Genel Başkanı İsmet İnönü saldırıya uğradı, öğrenciler hükümet karşıtı gösteriler düzenlemeye başladı. İstanbul'da üniversite öğrencilerinin eylemi sırasında öğrenci Turan Emeksiz, polis kurşunuyla hayatını kaybetti.

İstanbul ve Ankara'da sıkıyönetim ilan edildi. Ankara'da, 5 Mayıs 1960'da bir öğrenci grubu, ''555K'' yani "5'inci ayın 5'inde saat 5'te Kızılay'da" koduyla gösteri düzenledi. 21 Mayıs'ta da Harp Okulu öğrencileri sokağa çıktı ve Zafer Anıtı'na kadar ''sessiz" yürüyüş yaptı.

1960 darbesi, adnan menderes, celal bayar

ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLDİRİYİ OKUDU

Bazı general ve subayların oluşturduğu 38 kişilik Milli Birlik Komitesi bu durumdan rahatsız oldu ve "DP'nin ülkeyi gitgide bir baskı rejimine ve kardeş kavgasına götürdüğü" gerekçesiyle 27 Mayıs sabaha karşı yönetime el koydu. Kurmay Albay Alparslan TürkeşAnkara Radyosu'ndan okunan bildiriyle ''ihtilal''i duyurdu.

"Bugün demokrasimizin içine düştüğü buhran ve son müessif hadiseler dolayısıyla kardeş kavgasına meydan vermemek maksadıyla, Türk Silahlı Kuvvetleri memleketin idaresini ele almıştır. Bu harekata Silahlı Kuvvetlerimiz; partileri içine düştükleri uzlaşmaz durumdan kurtarmak ve partiler üstü tarafsız bir idarenin nezaret ve hakemliği altında en kısa zamanda adil ve serbest seçimler yaptırarak, idareyi hangi tarafa mensup olursa olsun seçimi kazananlara devir ve teslim etmek üzere girişmiş bulunmaktadır."

1960 darbesi, adnan menderes, celal bayar

CELAL BAYAR VE ADNAN MENDERES GÖZALTINDA

Anayasa ve TBMM'yi fesh edildi. Siyasi faaliyetleri askıya alındı.Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, hükümet üyeleri, DP'li milletvekilleri, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun ile asker ve bazı üst düzey kamu görevlileri gözaltına alındı.

Menderes, aynı gün yurt gezisi kapsamında bulunduğu Kütahya'da, Albay Muhsin Batur tarafından gözaltına alınarak Ankara'ya götürüldü ve daha sonra diğer tutuklu DP üyeleriyle Yassıada'da hapsedildi.

Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar, eski Başbakan Adnan Menderes, eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan'ın idam kararları alındı. 77 yaşındaki Bayar hakkındaki karar, yaş haddi nedeniyle müebbet hapis cezasına çevrildi.

1960 darbesi, adnan menderes, celal bayar

ADNAN MENDERES'İN İDAMI

Yabancı ülke lideri, idamların durdurulması için Milli Birlik Komitesine çağrıda bulundu. Bunun üzerine Komite, Celal Bayar, Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu dışındakilerin idam cezasını affetti.

77 yaşındaki Celal Bayar'ın cezası yaş haddi nedeniyle ömür boyu hapse çevrildi. Yassıada'dan Kayseri'ye nakledilen Bayar, 7 Kasım 1964'te rahatsızlığı nedeniyle tahliye edildi. 1883 doğumlu Bayar, 22 Ağustos 1986'da 103 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti.

Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan 16 Eylül 1961'de sabaha karşı, o gün başarısız bir intihar girişiminde bulunan Adnan Menderes ise İmralı Adası'nda 17 Eylül 1961'de sağlık muayenesini yapan doktor heyetinden "sağlam raporu" alındıktan sonra saat 13.21'de idam edildi.

1960 darbesi, adnan menderes, celal bayar

Güncelleme Tarihi: 27 Mayıs 2019, 12:22
Türkiye Kulisi Editör 3


İletişim Hesapları
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER