Elon Musk ve Jeff Bezos Uzay Yarışı

Elon Musk ve Jeff Bezos Uzay Yarışı

Uzay insanlık tarihine baktığımızda aslında oldukça yeni bir çalışma alanı.

Şüphesiz çok eski çağlardan beri insanlar gökyüzüne bakıp, yıldızları merakla izliyor ve oralarda neler olup bittiğini merak ediyordu. Ama İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan Soğuk Savaş olmasaydı, insanlığın uzaya çıkış macerası daha uzun süre ertelenmiş olabilirdi.

Ama işte 1950 ve 60’larda ABD ve SSCB arasında yaşanan yoğun rekabet Yuri Gagarin‘in uzaya çıkan, Neil Amstrong‘un da Apollo 11 göreviyle Ay’a ayak basan ilk insan olmasını sağladı.

Bu yıl Kasım ayında Apollo 11 görevinin 50. yıl dönümü kutlanacak. Bu tarihi görevden 50 yıl sonra uzay yolculukları yine oldukça popüler. ABD ve Rusya’nın yanısıra Çin, Hindistan, Japonya gibi ülkeler yoğun bir rekabet içinde ve uzay endüstrilerine büyük yatırımlar yapıyorlar.

İşin bir başka tarafında ise uzaya ciddi yatırımlar yapan özel şirketler var. Bunlar arasında Amerikalı iki çılgın işadamı ve kurdukları şirketler azılı bir rekabet içinde. Gelin bu rekabetin detaylarına beraber bakalım.

Dünyanın en zengin insanı: Jeff Bezos

Jeff Bezos e-ticaret devi Amazon‘un kurucusu. Bugün 150 milyar doları geçen kişisel servetiyle dünyanın en zengin insanı. Bezos aynı zamanda bir uzay tutkunu ve 2000 yılında kurduğu uzay teknolojisi şirketi Blue Origin‘e her yıl düzenli olarak 1 milyar dolar yatırım yapıyor.

Jeff Bezos Blue Origin’i “gelecekte uzayda yaşayayıp çalışacak milyonlarca insan olacak” vizyonuyla kuruyor. Ardından da şirket uzaya insan ve yük taşıyacak roketlerini geliştirmeye başlıyor.

Blue Origin, ilk roketinin adını, uzaya çıkan ilk ABD’li astronot olan Alan Shepard‘dan ilham alarak New Shepard koyuyor. New Shepard yörünge altı uçuşlar için geliştirilen bir roket. SpaceX gibi uzaya fırlatılan roketlerin yeniden kullanılabilmesini sağlamak isteyen Blue Origin, New Shepard roketlerinin tekrar tekrar yere iniş yapıp yeniden fırlatılmasını sağlıyor.

New Shepard roketlerini kullanarak uzay turizmi de yapmak isteyen Blue Origin, ilk insanlı uçuşunu bu yıl içinde gerçekleştirmeyi planlıyor.

Blue Origin daha büyük çaplı ve Ay görevleri için geliştirdiği roketine ise bir başka ABD’li Astronot John Glenn‘in isminden ilham alarak New Glenn adını veriyor. Ay’a insan ve yük taşıması planlanan New Glenn’in ilk uçuşunu 2021 yılında yapması bekleniyor.

Jeff Bezos’un çok daha uzun vadeli hayali ise insanlığın uzayda koloni kurup yaşaması. Bu vizyon çerçevesinde Ay’a yerleşmenin ve Ay’ın kaynaklarını kullanmanın çok önemli olduğunu düşününen Bezos, kısa süre önce Ay’a iniş yapacak yeni uzay aracı Blue Moon‘un da tanıtımını yaptı.

Blue Moon, New Glenn roketiyle fırlatılacak ve Ay’a yük ve insan taşıyabilecek. Blue Moon uzay aracı, Trump Hükümetinin 2024 yılında gerçekleşmesini umduğu insanlı Ay uçuşu için önemli bir parça teşkil edecek gibi gözüküyor.

Ama öyle düşünmeyenler de var gibi. Elon Musk durumdan rahatsız olmuş olacak ki, tanıtımın ardından Twitter’dan yaptığı paylaşımla Jeff Bezos‘la dalga geçti. Twitter’da New York Times‘ın haberini alıntılayan ve aşağıdaki paylaşımı yapan Elon Musk “Oh, dalga geçmeyi bırak Jeff” dedi ve göz kırpan bir emoji koydu.

eff Bezos’un O’Neill Kolonisi Hayali

Jeff Bezos hayalini kurduğu uzay kolonileri fikrini Princeton Üniversitesi’nde fizik profesörü olan Gerard O’Neill‘dan alıyor. O’Neill’a göre insanlık güneş sistemine yayılmak istiyorsa bunu yapmanın yolu gezegenlere yerleşmek değil, uzayda dev silindir biçiminde ve dönen yapılar inşa etmek. O’Neill kolonileri adı verilen bu sistem için gerekli kaynaklar da Ay’dan ve meteorlardan elde edilebilir.

Jeff Bezos tek bir tanesinde bir milyon insanın yaşayabileceği bu kolonileri inşa etmede Ay yüzeyinde yapılacak çalışmaların çok önemli olduğunu düşünüyor. Tabii Bezos’a göre bu çok uzun çaplı bir proje ve bu süreçte muhtemelen pek çok jenerasyon geçecek ve insanlığın bazı önemli mühendislik problemlerini çözmesi gerekecek.

Çılgın bir işadamı Elon Musk

Gelelim rekabetin diğer ucuna; Elon Musk. Kimine göre devrimci bir lider, kimine göre şanslı bir adam, kimine göre de bir üç kağıtçı. Ama ne olursa olsun Elon Musk Tesla Motors‘la otomotiv dünyasını, PayPal‘la finans sektörünü ve SpaceX‘le de uzay endüstrisini radikal anlamda değiştiren bir isim.

Güney Afrika kökenli Elon Musk, 2002 yılında PayPal‘ı 1.5 milyar dolara eBay‘e sattıktan sonra hayali olan iki fikrin peşinden gitmeye karar veriyor. İnsanlık için en önemli iki görev diye nitelendirdiği bu işlerden biri güneş enerjisi tabanlı bir ekonomiyle insanlığı fosil yakıtlardan kurtarmak. Bu amaçla 2003’te elektrikli araç üreten Tesla Motors’a dahil olup şirketin CEO’su oluyor, 2006 yılında da güneş enerjisi çözümleri geliştirecek SolarCity’nin hayata geçmesine ön ayak oluyor.

İkinci önemli görev ise insanlığı gezegenler arası bir uygarlık seviyesine taşımak. Musk bu amaç peşinde de 2002 yılında SpaceX‘i kuruyor. İlk geliştirdikleri roket Falcon-1‘le üç kez başarısız olan Elon Musk, parasının tükendiği noktada PayPal‘ın kurucularından ve yakın arkadaşı Peter Thiel‘den önemli bir destek alıyor ve dördüncü denemesinde başarıya ulaşıyor. Ardından da yeni nesil Falcon-9 roketini geliştirmek için NASA‘yla 1 milyar dolarlık anlaşma yapıyor.

Elon Musk Falcon-9‘la yeniden kullanılabilir roket hayalini gerçeğe dönüştürüyor ve artık SpaceX yolladığı roketlerin neredeyse hepsini tekrar yere indirebiliyor. Hatta SpaceX artık aynı roketi tekrar uzaya fırlatıp tekrar yeryüzüne indiriyor.

NASA‘yla yaptığı anlaşma çerçevesinde Falcon-9 roketleriyle Uluslararası Uzay İstasyonuna yük taşımaya başlayan, pek çok şirketin uydularını yörüngeye çıkaran SpaceX, geliştirdiği halihazırda dünyanın en güçlü roketi Falcon Heavy‘i ilk kez geçtiğimiz yıl test amaçlı uzaya fırlatmıştı. Hatta bu ikonik uçuşta Elon Musk kendi kırmızı Tesla aracı Roadster’ı Mars’a doğru yola çıkarmıştı.

Falcon Heavy roketinin gelecekte Ay’a ve Mars’a yük ve insan taşıyacak uzay araçlarını yörüngeye çıkarmak amacıyla kullanılması planlanıyor.

Elon Musk derin uzaya açılmak istiyor

SpaceX’in bir başka önemli projesi ise Starship (Yıldız Gemisi) adını verdiği uzay aracı. Starship uzay aracının Ay’a ve Mars’a insanlı uçış projelerinin temeli olacağı düşünülüyor. Musk bu aracın üretiminin 5 milyar dolara mal olacağını belirtiyor.

SpaceX’in planları 2011 yılından beri ABD topraklarından uzaya astronot gönderemeyen ABD için oldukça önemli. SpaceX ve bir diğer rakip Boeing geliştirmekte oldukları uzay araçlarıyla, bu yıl içinde ABD’li astronotları Uluslararası Uzay İstasyonuna çıkarmayı vadediyor ama bunun olup olmayacağı henüz net değil.

Elon Musk‘ın asıl hayali ise Mars’ı kolonileştirmek. Musk’a göre insanlık, Dünya’nın veya insanlığın yok olmasına sebep olabilecek herhangi bir tehdite (küresel ısınma, nükleer savaş vs..) karşı Mars’a en azından ilk adımı atmalı. Bu şekilde insanlığın geleceği garanti altına alınmış olur.

Bu konu Jeff Bezos’la Elon Musk’ın çatışdığı noktalardan bir tanesi. Jeff Bezos, Elon Musk‘ın Mars’ta koloni kurma planlarını eleştirirken şöyle diyor:

Kim Mars’a gitmek ister? Gidip Everest Dağı’nın tepesinde 1 yıl yaşayın, bakalım o kadar uzun süre orada olmayı sevecek misiniz? Üstelik Mars’a göre bir cennet sayılır.”

Elon Musk ise daha geçtiğimiz gün Twitter’da bir takipçisinin sorusu üzerine Jeff Bezos’ın koloni planını eleştiriyor ve şöyle yazıyor:

Hiç mantıklı bir plan değil. Uzayda bir koloni kurmak için gezegenlerden, uydulardan, meteorlardan tonlarca yük taşımanız lazım. Bu ABD’yi Atlantik Okyanusunun ortasına kurmaya benziyor.

Elon Musk 2030’dan önce Mars’a ilk insanın ayak basacağını ve 2050 itibarıyla ilk Mars şehrinin kurulacağını iddia ediyor.

YENİ HEDEF: AY!

Mars planları bir yana, ABD hükümetinin ve NASA‘nın talebiyle şimdilik konsantrasyonunu Ay’a çeviren SpaceX, Starship uzay aracı ve Falcon Heavy roketiyle ABD’nin Ay planlarını gerçeğe dönüştürmek istiyor.

Elon Musk’ın bir başka çılgın projesi de Ay’ın etrafında tur atacak ilk uzay tursitlerini 2023 yılında uzaya yollamak. Bu sıra dışı yolculuk için ilk gönüllünün, Japon işadamı ve sanat koleksiyoneri Yusaku Maezawa’nın olduğu geçtiğimiz yıl açıklanmıştı. Elon Musk gibi deli dolu bir adam olan Maezawa, SpaceX‘e bu yolculukta kendisine eşlik edecek sekiz yolcuyu da (hepsinin sanatçı olmasını istiyor) kendisi seçmek istediğini belirtti ve depozitoyu da ödedi.

Ancak para harcama konusunda oldukça fevri olan Maezawa’nın finansal anlamda bir krizde olduğu ve bu yolculuk için gereken toplam ödemeyi SpaceX’e yapıp yapamayacağının belli olmadığı da son gelen haberler arasında.

Bir başka önemli konu da uydu internet projeleri. Elon Musk da, Jeff Bezos da benzer projeler çerçevesinde, dünyanın en ücra köşelerine kadar internet erişimini mümkün kılacak uydu internet projeleri geliştiriyor. Bu konuda ilk 60 uyduyu yörüngeye yerleştiren SpaceX, diğer rakiplerine göre bir adım önde olsa da, rekabet artarak devam edecek gibi gözüküyor.

GELELİM SONUCA

İki sıra dışı isim. Elon Musk ve Jeff Bezos. İkisi de dünyaya ilham veren iki çılgın işadamı. Uzaya da son derece meraklı olan bu vizyoner isimler, insanlığın geleceğini de uzayda görüyorlar ve bu konuda yatırımlarına da hızla devam ediyorlar.

Bu iş bir hayal meselesi değil. Bu adamlar milyarlarca doları keyfine yatırmıyor hayal gibi gözüken bu projelere. Uzay endüstrisinin, uzay mühendisliğinin, uzay madenciliğininönümüzdeki yıllarda hem devletler hem de özel sektör için hayati önem taşıyan alanlarından biri olacağını öngörmek lazım. Güçlü ve söz sahibi bir devlet olmak istiyorsak, geleceği öngörmek ve stratejik planlamalar yapmak gerekiyor. Siz yapmazsanız, başkaları yapıyor.  

Kaynak: GELECEKSIMDI

Güncelleme Tarihi: 28 Mayıs 2019, 06:26
Türkiye Kulisi Editör 5


İletişim Hesapları
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER